Ethical Guidelines on the Use of Generative Artificial Intelligence in Scientific Research and Publication Activities of Higher Education Institutions
YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN FAALİYETLERİNDE ÜRETKEN YAPAY ZEKÂ KULLANIMINA DAİR ETİK REHBER
This ethical guide issued by the Council of Higher Education in Turkey outlines principles, rules, and recommendations for the use of generative artificial intelligence in scientific research and publication activities. It emphasizes transparency, integrity, diligence, and accountability while detailing risks such as algorithmic bias, hallucinations, and copyright issues. It also clarifies that generative AI cannot be listed as an author and that researchers bear full legal and ethical responsibility for AI-assisted outputs.
Summary and content fields are drawn from the document text and are pending editorial review.
Who issued it
Who it governs
Researchers, academics, and higher education institutions seeking ethical guidance on the appropriate use of generative AI in scholarly work.
What the document contains
The document addresses the ethical dimensions, principles, risks, and recommended practices regarding the use of generative AI in higher education research, literature reviews, data handling, translation, and text generation. It also provides a frequently asked questions section addressing specific scenarios such as data analysis, peer review, and ethics committee applications.
It does not provide binding judicial penalties specific to AI violations beyond referencing existing Turkish legislation such as copyright laws, data protection law, and academic ethics directives.
- Generative artificial intelligence cannot be listed as an author or take ultimate responsibility for academic research.
- Researchers are fully accountable for the legal and ethical correctness, accuracy, and bias-testing of any AI-generated content used in their work.
- The use of generative AI in research and publication processes must be transparently declared, including which tool, version, and part of the study involved AI.
- Data privacy laws, copyright regulations, and institutional ethics guidelines must be strictly observed when utilizing AI tools.
- AI tools should not be used to replace high-level cognitive processes such as hypothesis generation, interpretation, and original reasoning.
· Amaç · 1. ÜYZ’nin Bilimsel Araştırma ve Yayınlarda Kullanımının Etik Boyutu · 2. ÜYZ Kullanımında Temel Etik Değerler · 3. ÜYZ Kullanımında Karşılaşılabilecek Önemli Bazı Riskler ve Etik Sorunlar · 4. ÜYZ Sistemlerinin Kullanımına Yönelik Bazı Önemli Tavsiyeler · Sıkça Sorulan Sorular
How it scores
Each score is backed by a quote verified against the document text. Editorial review has not yet confirmed them.
Accountability
4/5Clear responsibility for AI outcomes
ÜYZ’nin karar verme/akıl yürütme sürecinin bilinemez olması durumu; araştırmacının yasal ve etik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Araştırmacı ÜYZ’nin doğası gereği bilinemez olan akıl yürütme sürecinden değil, ancak o sürecin ürettiği sonucu kullanmanın sorumluluğunu üstlenmek ve bu sonuçlar ile ilgili hesap verebilir konumda olmak zorundadır.
2. ÜYZ Kullanımında Temel Etik Değerler
screening score · 2026-10-23
Fairness
3/5Non-discrimination and equitable treatment
ÜYZ ancak erişimi olan veri kadar tarafsız olabilir. Başka bir deyişle, ÜYZ’nin temel aldığı veri taraflı ise, çıktıların da taraflı olması kaçınılmazdır.
1. ÜYZ’nin Bilimsel Araştırma ve Yayınlarda Kullanımının Etik Boyutu
screening score · 2026-10-23
Human Dignity
3/5Respect for the inherent worth of persons
ÜYZ’nin bilimsel araştırma ve yayında kullanımına ilişkin insan merkezli bir yaklaşımın geliştirilmesi son derece önemli olup, ÜYZ kullanımının, mevcut eşitsizlikleri derinleştirmeyecek şekilde, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerini gözeterek insanlık yararına ilerlemesini sağlamak, söz konusu etik iklimin öncelikli unsurları arasındadır.
2. ÜYZ Kullanımında Temel Etik Değerler
screening score · 2026-10-23
Privacy
4/5Protection of personal data and private life
Kişisel veriler anonimleştirilmediği veya ÜYZ sistemleri dışında maskelenmediği sürece bu sistemlere girilmemelidir.
4. ÜYZ Sistemlerinin Kullanımına Yönelik Bazı Önemli Tavsiyeler
screening score · 2026-10-23
Transparency
4/5Openness about how AI systems work and are used
ÜYZ’nin hangi fonksiyonlarının araştırmanın hangi aşamalarında ve ne boyutta kullanıldığının açık olarak ilan edilmesidir. Açıklık ilkesi olarak da tanımlanabilecek olan şeffaflık yaklaşımı, aynı zamanda bilimsel dürüstlüğün bir gereği olarak bilime duyulan güvenin korunması açısından değerlidir.
2. ÜYZ Kullanımında Temel Etik Değerler
screening score · 2026-10-23
Enforcement
2/5Consequences and compliance mechanisms with real force
Bu hususların göz ardı edilmesi, şartları çerçevesinde disiplin sorumluluğuna yol açacaktır.
2. ÜYZ Kullanımında Temel Etik Değerler
screening score · 2026-10-23
Impact Assessment
3/5Required assessment of an AI system's risks/impacts before or during use
Bu rehber hızla gelişen ÜYZ alanındaki riskleri ve fırsatları anlamaya, değerlendirmeye ve risklere karşı önlem almaya katkı sağlamak üzere yükseköğretim kurumlarını bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır.
3 Amaç
screening score · 2026-10-23